Istotną dla Pitagorejczyków była dwoistość bytu. Stała się ona konieczna dla ich filozofii, była konsekwencją twierdzenia o tym, że zasadą świata jest nie ogień, woda, ziemia, powietrze czy nawet każdy z żywiołów razem, lecz liczba. Oznaczało to, że forma dla pitagorejczyków była nie materialna, lecz formalna. To z kolei skutkowało koniecznością wprowadzenia dwoistości w naturze świata - skoro jest forma, to żeby świat istniał, musi być coś, co jest przez formę formowane, gdyż sama forma istnieć nie może. Wszystko w wszechświecie jest według filozofii pitagorejskiej stworzone z tego co ogranicza i z tego, co jest ograniczane. Ograniczającą, tworzącą była liczba. Z bezmiaru wszechświata, który byłby dla człowieka czymś nie do ogarnięcia, czymś niepojętym, liczba ograniczała go do takiego wymiaru, by był dla człowieka przynajmniej w części rozumny, nie stanowił samego tylko bezmiaru. Zestawili także 10 najważniejszych przeciwieństw, niektóre z nich to : pierwiastek męski i żeński, dobro i zło, spokój i ruch, linia prosta i krzywa, światło i ciemność.